De natuur als inspiratie voor duurzame steden van de toekomst

Ontwerpers, ingenieurs en uitvinders laten zich al lang inspireren door de natuur voor hun ontwerpen. Zo zijn er uiteenlopende innovaties als vliegtuigen (geïnspireerd door vogels), ventilatiesystemen (termieten), kogeltreinen (ijsvogels) en velcro klittenband (kleefkruid). Op dit moment kan de natuur echter dienst doen als model voor circulaire steden: duurzame systemen die afval en vervuiling minimaliseren door te recycleren en hergebruiken.

De natuur is het perfecte model voor zo'n onderneming. Ze verspilt niets: dode planten en dieren vallen uiteen in voedingsstoffen die door de aarde worden geconsumeerd en vervolgens worden gebruikt om een ​​nieuwe cyclus van levende wezens te creëren. Dit regeneratieve proces vormt de kern van de circulaire economie, een systeem van dingen ontwerpen, maken en gebruiken dat de beperkte hulpbronnen van onze planeet respecteert. In een circulaire economie worden producten en processen opnieuw ontworpen om afval en vervuiling te elimineren. Producten en materialen worden hergebruikt en natuurlijke hulpbronnen vernieuwd.


 

Dit is een noodzakelijke verbetering ten opzichte van de huidige lineaire economie, waar fabrikanten middelen van de aarde gebruiken om producten te maken die consumenten gebruiken en die vervolgens weggooien. Uit onderzoek blijkt dat steden in dit take-make-waste-systeem grote overtreders zijn. Ze produceren maar liefst 50% van het wereldwijde afval en 60 tot 80% van de uitstoot van broeikasgassen. Gelukkig bestaat er een alternatief om verandering te creëren.

Hieronder enkele aspecten over hoe steden de circulaire economie kunnen omarmen - en welke steden vandaag al inspirerend werk uitvoeren.

1. Circulaire steden hebben een groene infrastructuur

Groene infrastructuur - een gepland netwerk van natuurlijke en semi-natuurgebieden - is een methode die steden kunnen gebruiken om afvalbeheer, regenwaterbeheer, hittestress, luchtkwaliteit en biodiversiteit aan te pakken. Groene daken en gevels kunnen de hoeveelheid afval in de bouw verminderen door de levensduur van buitenoppervlakken te verlengen. Daktuinen bieden een beschermende laag tegen zonlicht en hoge temperaturen, waardoor de levensduur van traditionele platte daken wordt verdubbeld. Bovendien verlagen groene gevels de onderhoudsvereisten van conventionele gevels. De isolerende effecten van groene daken en gevels helpen ook het hele jaar door de binnentemperatuur te reguleren, waardoor energie wordt bespaard. Nog een voordeel van groene oppervlakken? Ze zijn een stuk leuker om naar te kijken dan beton!


 

2. Maatschappelijk leiderschap en creatieve visie

De overgang van een lineaire naar een circulaire economie is geen kleine taak. Het is uitdagend en tijdrovend, met grote veranderingen in infrastructuur, bedrijfsmodellen, logistiek en sociaal gedrag. Om aan de slag te gaan moeten steden circulaire systemen creëren die economische groei scheiden van nieuw materiaalgebruik en duurzame bronnen ondersteunen. De integratie van circulariteit in het gemeentelijk beleid betekent ook dat alle belanghebbenden uit de publieke en private sector worden betrokken. Door de principes van circulaire economie te ondersteunen, kunnen steden ook een ander voordeel ontdekken: ze kunnen helpen bij het stimuleren van lokaal ondernemerschap en innovatie.

3. De vastgoedsector gaat ook circulair

Al het afval (glas, staal, hout en beton) van gesloopte en gerenoveerde gebouwen gaat onherroepelijk naar de vuilnisbelt. Maar ook bij de bouw van nieuwe commerciële ruimtes worden overgebleven (ongeopende) materialen zelfs gewoon weggegooid. Deze praktijken zijn een enorme verspilling van geld en middelen, maar ze veranderen naarmate de circulaire economie grip begint te krijgen in de vastgoedsector. Dit heeft een grote en positieve impact op het milieu, maar ook de algemene (milieubewuste) mentaliteit in de bedrijfscultuur.


 

4. Welke steden zijn momenteel de 'Circularity Heroes'?

Zeven steden over de hele wereld lopen voorop in de richting van een circulaire economie. San Francisco, een oude wereldleider in recycling, hergebruikt 80% van al het afval en streeft ernaar om volgend jaar 'nul afval' te bereiken. In Kopenhagen fietst 62% van de inwoners elke dag naar het werk, waar ze genieten van de kortste werktijden van Europa en kunnen deelnemen aan gratis sportactiviteiten. Niet verrassend, de inwoners van de Deense hoofdstad behoren tot de gezondste en gelukkigste ter wereld. En in Whanganui (Nieuw-Zeeland) stroomt 's werelds eerste waterloop die de wettelijke rechten van een persoon verwierf. De Whanganui-rivier, die door de inheemse Maori als een voorouder wordt beschouwd, staat onder toezicht van twee wettelijk aangewezen milieuvoogden. Haar persoonlijkheidstoestand helpt ook de inheemse tradities van de Maori te beschermen.

5. The City of the Future

Met een voorspelde wereldbevolking tot 9,8 miljard in 2050, waarvan 70% in steden zal wonen, doemen tal van ecologische, sociale en economische uitdagingen op. Het architecten- en stedenbouwbedrijf Skidmore, Owings & Merrill (SOM) ontwierp 'The City of the Future', een stad die deze uitdagingen creatief aanpakt. In de visie van SOM zijn steden een verzameling dichtbevolkte 'hubs' die met elkaar verbonden zijn via hogesnelheidstreinen. Stadscentra bevinden zich in het binnenland, ver van stijgende watermassa's, en hebben groene, modulaire gebouwen die sneller gebouwd kunnen worden en minder afval bevatten. Ze beschikken ook over een flexibel interieur dat zich kan aanpassen aan veranderende zakelijke of residentiële behoeften.

Hoe ziet Autodesk de toekomst van Circular Design? Bekijk de video hieronder.


 

Bron: Autodesk Redshift

Door: 
Tom Verhavert
afbeelding van Tom Verhavert